Aðstandendur – Geðhvörf

Hvað er hægt að segja sem gæti hjálpað:

  • Þú ert ekki ein/n í þessu. Ég er til staðar fyrir þig.
  • Ég skil alvarleika veikinda þinna og að það er það sem veldur þessum hugsunum og tilfinningum.
  • Ég skil kannski ekki nákvæmlega hvernig þér líður en mér er ekki sama og vill hjálpa.
  • Þú ert mér mikilvæg/ur. Líf þitt er mér mikilvægt.

Önnur atriði sem þú getur gert til að hjálpa:

  • Fróðleikur. Lærðu allt sem þú getur um einkenni geðhvarfa og meðferðarúrræði. Því meira sem þú veist því betur í stakk búin ertu til að hjálpa þínum ástvini og halda hlutum í samhengi.
  • Hvettu einstaklinginn að leita sér hjálpar. Því fyrr sem einstaklingur með geðhvörf fær meðferð þá aukast líkur á bata, hvettu ástvin þinn til að leita aðstoðar sérfræðings strax. Ekki bíða og sjá hvort viðkomandi jafnar sig án meðferðar.
  • Vertu skilningsrík/ur. Láttu vita að þú sért til staðar ef viðkomandi þarf á skilningi, hvatningu eða aðstoð að halda við meðferðina. Einstaklingar með geðhvörf eru oft tregir til að leita sér aðstoðar vegna þess að þeir vilja ekki vera byrði á öðrum.  Minntu því einstaklingin á að þér sé ekki sama og að þú gerir það sem þú getur til að hjálpa.
  • Vertu þolinmóð/ur. Að ná bata tekur tíma, jafnvel þegar einstaklingurinn hefur þegið meðferð og fylgir henni samviskusamlega. Ekki búast við snöggum bata eða varanlegri lækningu. Vertu þolinmóð/ur og búðu þig undir áföll og áskoranir, að takast á við geðhvörf er ævilangt ferli.

Punktar til að takast á við geðhvörf í fjölskyldunni:

  • Virtu mörk ástvinar þíns. Einstaklingar með geðhvörf  hafa oft á tíðum ekki stjórn á skapi sínu. Þeir geta ekki bara rifið sig upp úr þunglyndi eða náð tökum á þeim sjálfum meðan á oflæti stendur. Hvorki þunglyndi eða oflæti er hægt að yfirstíga með sjálfstjórnun, vilja eða rökstuðning.  Að segja einstaklingi að „hætta þessari geðveiki“ eða „líttu á björtu hliðarnar“ hjálpar ekki.
  • Virtu þín eigin mörk. Þú getur ekki bjargað einstaklingi með geðhvörf eða neytt einhvern til að taka ábyrgð á að ná bata. Þú getur boðið fram aðstoð þína en þegar öllu er á botninn hvolft er það í höndum hans að ná bata.
  • Minnkaðu streitu. Þú getur reynt að  finna leiðir til að minnka streitu í lífi ástvinar þíns. Spurðu hvernig þú getur aðstoðað eða hvort þú getir tekið að þér eitthvað af ábyrgðum einstaklingsins ef þörf er á. Mikilvægt er að koma reglu á svefnvenjur, matarvenjur og þessháttar  til að minnka streitu.
  • Samskipti. Að tala saman á  opinskáan og heiðarlegan máta er nauðsynlegt til að takast á við veikindi í fjölskyldum.  Deildu þínum áhyggjum á ástríkan máta, spurðu einstaklingin hvernig líðan hans sé og sýndu að þú ert að hlusta, jafnvel þó þú sért ekki sammála ástvini þínum eða getur ekki tengt við það sem viðkomandi er að segja.